Amasya'da ev yaptıranların en sık sorduğu sorular

Amasya’da ev yaptıranların soruları, Tokat’takilere çok benzer: arsaya ne yapılabilir, ruhsatı kim verir, zemin etüdü gerçekten şart mı, iş ne kadar sürer, kime güvenilir? Kısa cevap şudur: kurallar ülke genelinde aynı mevzuata dayanır, ama arsanızın belediye sınırı içinde mi köyde mi olduğu, imar planı ve tarihi dokuya yakınlığı süreci değiştirir. Aşağıda en sık gelen soruları sırayla cevaplıyoruz.

Arsama ne yapabileceğimi nereden öğrenirim

Arsanın imar planı içinde olup olmadığını ve yapılaşma şartlarını ilgili idareden öğrenirsiniz. İl merkezinde ve ilçe merkezlerinde bu genellikle belediyenin imar müdürlüğüdür. Belediye ve mücavir alan sınırları dışındaki köylerde ise Amasya İl Özel İdaresi yetkilidir.

İmar planı olan bir arsa için alacağınız imar durumu belgesi; kaç kat yapılabileceğini, taban alanını, toplam inşaat alanını ve yoldan ne kadar çekileceğinizi gösterir. Bu belge olmadan çizilen bir proje çoğu zaman baştan çizilir. Ayrıntısı için imar durumu belgesi yazısına bakabilirsiniz.

Ruhsat almak için neler gerekir

Ruhsat başvurusu, imar durumuna uygun hazırlanmış projelerle yapılır. Genel olarak istenenler şunlardır:

Tapu kaydı ve hisseli arsada diğer maliklerin muvafakati
İmar durumu belgesi
Mimari, statik, elektrik ve mekanik projeler
Zemin ve temel etüdü raporu
Bakanlığın sistemi üzerinden görevlendirilen yapı denetim kuruluşuyla yapılan sözleşme
Yapı müteahhidi ve şantiye şefiyle ilgili belgeler

İdareden idareye ek belge istenebilir; listenin güncelini başvuru öncesinde ilgili imar biriminden alın. Harç ve ücretleri de yine idare belirler; tutarı başvuru sırasında öğrenin.

Zemin etüdü şart mı, deprem açısından ne bilmeliyim

Ruhsatlı bir yapı için zemin ve temel etüdü istenir ve bunu bir formalite gibi görmemek gerekir. Amasya’da da arsalar birbirinden çok farklıdır: vadi tabanındaki dolgu ve alüvyon zeminler, yamaçtaki kayalık arsalar ve ova kenarındaki kil zeminler aynı temeli kabul etmez. Rapor zemin sınıfını, yeraltı suyunu ve önerilen temel tipini söyler; statik proje bunun üzerine kurulur.

Raporu okurken neye bakacağınızı zemin etüdü raporunu nasıl okurum yazısında anlattık. Kısaca: sondajın arsanın kendisinde yapılıp yapılmadığını, yeraltı suyunun hangi derinlikte çıktığını ve raporun özel bir uyarı içerip içermediğini sorun.

Amasya da Tokat gibi deprem tehlikesi taşıyan bir ildir. Ama burada da güvenliği ilin adı değil, binanın projesi, malzemesi ve zemini belirler. Arsanızın deprem tasarım değerlerini AFAD’ın Türkiye Deprem Tehlike Haritası’ndan konumu girerek görebilirsiniz; bu değerleri projeye aktarmak statik projeyi hazırlayan mühendisin işidir. Komşu illerin durumu için Sivas ve Amasya’da deprem riski yazısına bakabilirsiniz.

Tarihi dokuya yakın bir arsada ne değişir

Eski kent dokusunun bulunduğu yerlerde kurallar sıkıdır. Arsanız tescilli bir yapıya, sit alanına ya da koruma amaçlı imar planı olan bir bölgeye yakınsa süreç uzar. Bu alanlarda 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu uygulanır ve projeler, ilgili koruma bölge kurulunun görüşü olmadan onaylanmaz. Cephe malzemesi, çatı biçimi, pencere oranları ve yükseklik gibi konularda ek şartlar çıkabilir.

Arsanızın böyle bir alanda olup olmadığını imar durumu belgesinde ya da belediyenin imar biriminde öğrenirsiniz. Bunu arsa alınmadan önce sormak, sonradan sürprizle karşılaşmaktan iyidir. Konuya genel bakış için sit alanında inşaat ve onarım yazısına bakabilirsiniz.

İş ne kadar sürer, kime güvenmeli

Süre, en çok sorulan ama en az tek cevabı olan sorudur. Proje ve ruhsat aşaması idarenin iş yüküne ve dosyanın eksiksizliğine, yapım aşaması ise binanın büyüklüğüne, mevsime ve ödeme düzenine bağlıdır. Size kesin bir tarih veren bir teklifte, bu tarihin hangi varsayımlara dayandığını sorun: ruhsatın ne zaman alınacağı, kış aylarında çalışılıp çalışılmayacağı, malzemenin kimin tarafından alınacağı.

Güven sorusunun cevabı ise sözde değil, belgededir:

Müteahhidin yetki belgesini YAMBİS üzerinden sorgulayın.
Daha önce bitirdiği işleri yerinde görün, mümkünse sahipleriyle konuşun.
Teklifin kalem kalem yazılı olmasını, neyin dahil neyin hariç olduğunun açıkça belirtilmesini isteyin.
Ödemeleri işin ilerleyişine bağlayan yazılı bir sözleşme yapın.
Şantiye şefinin kim olacağını ve sahaya ne sıklıkla geleceğini sorun.

Bu kontroller, hangi ilde ev yaptırırsanız yaptırın aynıdır. Ayrıntılı bir liste için müteahhit seçerken kontrol listesi yazısına bakabilirsiniz.

Amasya’da iklim ve takvim

Amasya’da da iklim yere göre değişir: vadi içindeki yerleşimler ile yüksek köyler aynı kışı yaşamaz. Pratikte şunları planlayın:

Takvim: Kazı ve temel işlerini toprağın donmadığı, yağışların azaldığı döneme koyun. Kaba inşaatı kış bastırmadan kapatmak işi hızlandırır.
Temel: Temel, yöredeki don derinliğinin altına inmelidir; bunu statik proje belirler.
Yalıtım: Kışın ısıtma, yazın serinlik için çatı ve cephe yalıtımını baştan projeye koyun.
Nem: Dere ve ırmak kenarındaki arsalarda yeraltı suyuna ve drenaja ayrıca dikkat edin.

İki il arasında gidip gelen aileler için bir not: proje ve ruhsat arsanın bulunduğu ildeki idareye yapılır, ama yapım ve denetim düzeni her yerde aynıdır. Bir firmayı seçerken çalıştığı yere değil, bitirdiği işlere bakın. KTC Yapı, örneğin Erbaa’daki iki daireli, iki katlı konutu MR İnşaa Yapıları ile birlikte anahtar teslim tamamladı.

Sık yapılan hatalar

Arsayı imar durumunu görmeden almak.
Komşu parseldeki binanın kat sayısını kendi arsası için geçerli saymak.
Zemin etüdünü başka bir arsanın raporuyla geçiştirmeye çalışmak.
Tarihi dokuya yakın arsada koruma kurulu sürecini hesaba katmamak.
İşe kışın girip kaba inşaatı donlu havada sürdürmek.
Yapı denetim ve şantiye şefini yalnızca imza gereken kişiler gibi görmek.