Okul ve üniversite binalarında yaz dönemi onarımı nasıl planlanır?

Okul ve üniversite binalarında yaz onarımının başarısı, yazdan önce yapılan işe bağlıdır. Tatil süresi sabittir ve kısadır; bu süreye sığması için keşif bir önceki sonbahar ya da kışta yapılmalı, ödenek ve ihale bahar aylarında tamamlanmalı, yüklenici tatilin ilk günü sahada olmalıdır. Planı en sondan, yani okulun açılacağı tarihten geriye doğru sayarak kurun. Tatile sığmayacak işleri ise baştan ayırın: bazı işler yaz onarımı değil, ayrı planlanması gereken projelerdir.

Geriden sayan takvim

Pratikte işleyen bir takvim kabaca şöyledir. Her adımın süresi, işin büyüklüğüne ve idarenin iç işleyişine göre değişir:

Sonbahar ve kış: ihtiyaç tespiti. Okul yönetimi, fakülte ve birimler, yıl içinde fark ettikleri sorunları yazılı bildirir. Çatı sızıntıları, ıslak hacimler, ısıtma sorunları en açık haliyle kışın görülür; o sırada fotoğraflanmalıdır.
Kış: keşif ve önceliklendirme. Teknik birim binaları gezer, işleri can güvenliği, binanın korunması ve kullanım konforu sırasıyla önceliklendirir. Metraj ve yaklaşık maliyet hazırlanır.
Kış sonu ve bahar: ödenek ve usul. İşlerin toplamı ve niteliğine göre ihale usulü belirlenir. Küçük ve bağımsız işler için doğrudan temin mümkün olabilir; bir binadaki büyük kapsamlı onarım ise ihale gerektirir.
Bahar: ihale ve sözleşme. İhale süreleri ve şikâyet süreleri hesaba katılarak sözleşmenin tatilden önce imzalanması hedeflenir.
Tatilden önce: hazırlık. Yer teslimi, malzeme siparişleri, uzun teslim süreli ürünler (pencere, kapı, özel kaplama) ve iş programı tatil başlamadan netleşir.
Tatil: uygulama. İşler programa göre yürür, kontrol teşkilatı sahayı yakından izler.
Açılış öncesi: temizlik ve kabul. İnce temizlik, eksiklerin giderilmesi ve kabul işlemleri okul açılmadan bitirilir.

Tatile hangi işler sığar, hangileri sığmaz

Yaz onarımına uygun işler genellikle şunlardır:

Boya, tavan ve duvar yenileme, döşeme kaplamaları.
Islak hacimlerin yenilenmesi ve tesisat onarımları.
Çatı onarımları ve oluk değişimi.
Pencere ve kapı değişimleri (siparişler önceden verilmişse).
Bahçe, yol ve spor alanı düzenlemeleri.

Dikkat isteyen işler ise:

Deprem güçlendirmesi: Güçlendirme, statik proje ve onay süreci gerektirir; çoğu zaman bir yaz tatiline sığmaz ve ayrı planlanmalıdır. Konunun genel çerçevesi için okul ve kamu binalarında deprem güvenliği yazısına bakın.
Isıtma sisteminin değişimi: Kazan ve hat değişimi yazın yapılmalı, ama sistem sonbaharda denenip ayarlanmalıdır.
Dış cephe yalıtımı: Büyük binalarda iskele ve iş süresi, tatili aşabilir.

İşleri sıralamak ve gruplamak

Tatil süresi sınırlı olduğu için işlerin sırası, toplam süreyi doğrudan belirler. Birkaç basit kural zamandan kazandırır:

Kirli işler önce: Söküm, kırım, tesisat ve sıva gibi tozlu işler önce, boya ve kaplama gibi temiz işler sonra yapılır. Ters sıra, yeni boyanmış duvarların yeniden kirlenmesine yol açar.
Dıştan içe: Çatı ve pencere işleri bitmeden iç boyaya başlamak, ilk yağmurda zarar görme riskini doğurur.
Kat kat ya da blok blok: Büyük binalarda işi bölgelere ayırmak, ekiplerin birbirini beklemeden çalışmasını sağlar ve tatil sonuna doğru bazı bölümlerin erken teslimine imkân verir.
Kritik yolu belirleyin: En uzun süren ya da malzemesi en geç gelen iş, toplam süreyi belirler. Bu iş, programın en başına yerleştirilmelidir.

İş programında her hafta için hedefler yazılır ve kontrol teşkilatı bu hedefleri haftalık olarak izler. Programın gerisinde kalındığı ilk hafta fark edilirse ekip artırılabilir; tatilin son haftasında fark edilen gecikme ise okulun açılışını tehlikeye atar.

Kampüste kullanım sürerken çalışmak

Üniversiteler okullardan farklıdır: yaz okulu, sınavlar, araştırma laboratuvarları, yurtlar ve sosyal tesisler yaz boyunca da çalışabilir. Bu durumda:

Çalışılacak alanlar kullanılan alanlardan fiziksel olarak ayrılmalı; toz ve gürültü önlemleri şartnamede yazılı olmalıdır.
Malzeme giriş çıkışı ve iskele yerleri, yaya ve araç trafiğine göre planlanmalıdır.
Laboratuvar ve teknik odalarda elektrik ve su kesintileri kullanıcı birimle önceden konuşulmalıdır.
İş sağlığı ve güvenliği önlemleri, kampüste dolaşan öğrenci ve personeli de kapsamalıdır.

Kullanımdaki binada tadilatın genel kurallarını kullanımdaki binada tadilat yazısında anlattık. KTC Yapı, MR İnşaa Yapıları ile birlikte Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi’ndeki sosyal tesisin iç mekân onarımını yaptı: tavan ve duvar yenileme, aydınlatma, korkuluklar ve ıslak hacimler. Bu tür işlerde iskele planı ve kullanıcı birimle koordinasyon, işin temposunu belirler.

Tokat’taki okul ve kampüslerde yaz onarımı

Kısa dış iş sezonu: Yüksek yerlerdeki okullarda dış iş sezonu kısadır ve soğuklar erken gelebilir. Çatı ve dış cephe işleri yazın ilk haftalarına alınmalı, iç işler sona bırakılmalıdır.
Isıtma sezonuna hazırlık: Kalorifer ve doğalgaz tesisatı işleri, ısıtma sezonu başlamadan test edilmiş olmalıdır. Kış ortasında arızalanan bir sistem, okulun kapanmasına yol açabilir.
Köy ve ilçe okulları: Merkezden uzak okullarda ekip ve malzeme ulaşımı, iş programına ayrıca yazılmalıdır. Birkaç okulun işini aynı bölgede birleştirmek lojistiği kolaylaştırabilir; ancak bu birleştirme ihale mevzuatına uygun ve gerekçeli olmalıdır.
Sorumlu birimler: Okullarda keşif ve ihaleyi hangi kurumun yürüteceği, ilin idari yapısına ve işin niteliğine göre değişebilir. Milli eğitim müdürlüğü ve il özel idaresi arasındaki iş bölümünü baştan netleştirin. Üniversitelerde bu iş genellikle yapı işleri ve teknik daire başkanlığının görevidir.

Kontrol listesi

Okulun açılış tarihinden geriye doğru takvim yapıldı mı?
İhtiyaçlar kışın, sorunlar görünürken fotoğraflandı mı?
İşler can güvenliği önceliğine göre sıralandı mı?
Uzun teslim süreli malzemeler tatilden önce sipariş edildi mi?
Tatile sığmayacak işler ayrı bir projeye ayrıldı mı?
Kullanılan kampüs alanlarında toz, gürültü ve güvenlik önlemleri şartnamede var mı?
Isıtma sistemi okul açılmadan denendi mi?