Kullanımdaki bir binada tadilat: işi aksatmadan nasıl yürütülür?

Kullanımdaki bir binada tadilat, boş binadaki tadilattan farklı bir iştir; çünkü şantiye ile binanın kullanıcıları aynı çatı altındadır. İşi aksatmadan yürütmenin yolu, binayı bölgelere ve işi evrelere ayırmak, her evrede şantiye alanını kullanıcı alanından fiziksel olarak ayırmak, kaçış yollarını ve temel hizmetleri hiçbir anda kesmemek, gürültülü ve tozlu işleri kurumla birlikte belirlenen saatlere koymaktır. Bütün bunlar sözleşme imzalanmadan önce yazılı bir iş planına dökülmelidir; sahada doğaçlama yapılan bir planla kurum da yüklenici de zarar görür.

Planlama: işin yarısı masada biter

Okul, hastane, yurt, belediye hizmet binası ya da üniversite tesisi olsun, ilk adım binanın nasıl kullanıldığını anlamaktır:

Hangi bölümler hiçbir koşulda kapatılamaz? (Acil birimler, mutfak, sınav salonları, arşiv, sunucu odası gibi.)
Hangi saatlerde ve günlerde bina en yoğun kullanılır?
Kullanıcılar arasında çocuk, hasta, yaşlı ya da engelli kişiler var mı?
Su, elektrik, ısıtma ve internet gibi hizmetlerin kesilmesi hangi bölümleri etkiler?
Kurumun kendi takvimi nedir? Tatil, sınav dönemi, yoğun hizmet günleri.

Bu soruların cevabına göre iş, evrelere bölünür. Her evrede hangi bölümün şantiye olacağı, kullanıcıların geçici olarak nereye taşınacağı ve evrenin ne zaman biteceği yazılır. Yaklaşık maliyet ve süre hesabı da bu evrelemeye göre yapılmalıdır; çünkü evreli çalışmak, işi tek seferde yapmaktan daha uzun sürebilir.

Şantiye ile kullanıcıyı ayırmak

Fiziksel ayrım: Çalışma alanı tavana kadar uzanan geçici bölmelerle kapatılır. Kapılar kilitlenir, yetkisiz girişi önleyen uyarılar konur.
Ayrı giriş ve malzeme yolu: Mümkünse işçiler ve malzeme kullanıcı girişinden değil, ayrı bir kapıdan girer. Moloz, kullanıcıların koridorlarından taşınmaz; taşınacaksa belirlenen saatlerde ve kapalı biçimde taşınır.
Toz kontrolü: Bölmelerin birleşim yerleri bantlanır, havalandırma sisteminin çalışma alanından toz taşımasını önleyecek önlem alınır, kesme ve kırma işlerinde toz emiciler kullanılır.
Gürültü takvimi: Kırım, delme ve kesme gibi işler kurumla birlikte belirlenen saatlere konur. Okulda ders saatleri, hastanede dinlenme saatleri, belediyede yoğun vatandaş kabul saatleri gibi.
Malzeme depolama: Malzeme ve ekipman, koridorlarda ve kaçış yollarında bırakılmaz; ayrılmış ve kilitli bir alanda tutulur.

Güvenlik ve kesintisiz hizmet

Kullanımdaki binada en kritik konu, insanların güvenliğidir:

Kaçış yolları: Çalışma sırasında hiçbir kaçış yolu ve acil çıkış kapatılmaz. Bir çıkış geçici olarak kapanacaksa alternatif yol işaretlenir ve kurumla birlikte duyurulur. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik bu konuda temel çerçevedir; ayrıntısı ticari binada yangın yönetmeliği yazısında.
Yangın algılama: Toz yüzünden duman dedektörlerinin devre dışı bırakılması gerekiyorsa bu yalnızca çalışma alanında, yalnızca çalışma süresince ve kurumun bilgisiyle yapılır; yerine geçici önlem alınır.
Sıcak işler: Kaynak ve kesme gibi kıvılcım çıkaran işler için izin, yangın söndürücü ve iş sonrası kontrol uygulanır.
İş sağlığı ve güvenliği: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki yükümlülükler kullanımdaki binada daha da önem kazanır; çünkü risk yalnızca işçiler için değil, kullanıcılar için de vardır.
Planlı kesintiler: Su, elektrik ve ısıtma kesintileri önceden bildirilir, mümkünse mesai dışına konur ve süresi aşılmaz.

İletişim: herkes neyin ne zaman olacağını bilsin

Kullanımdaki binada tadilatın çoğu sorunu teknik değil, iletişimle ilgilidir. Kurum tarafında bir sorumlu, yüklenici tarafında şantiye şefi belirlenmeli ve ikisi düzenli olarak görüşmelidir. Haftalık iş programı, kesinti duyuruları ve evre değişiklikleri kullanıcılara zamanında iletilmelidir. Kamu işlerinde idarenin kontrol teşkilatı bu süreçte işin sözleşmeye uygun yürütülmesini takip eder; rolü kamu yapılarında kontrol teşkilatı yazısında anlatılıyor.

Her evrenin sonunda alanı kullanıcıya geri vermek

Evreli çalışmada bir bölüm biter bitmez kullanıcılar geri döner; bu yüzden her evrenin kendi küçük teslimi olmalıdır. Bölüm kullanıcıya açılmadan önce:

Moloz, toz ve ambalaj atıkları tamamen temizlenir; havalandırma kanalları ve filtreler kontrol edilir.
Elektrik, su, ısıtma ve yangın algılama sistemleri çalışır durumda teslim edilir.
Kapılar, kilitler, korkuluklar ve kaçış yolu işaretleri yerindedir.
Eksik ve kusurlar yazılı bir listeye dökülür ve kurumla birlikte imzalanır.

Bu küçük teslimler, işin sonunda bütün eksiklerin bir anda ortaya çıkmasını önler ve kullanıcıların işe güvenini artırır.

Tokat’ta kurum binalarında onarım

Tokat’ın iç kesimlerinde ısıtma sezonu uzundur. Kullanımdaki bir binada ısıtma sistemini, çatıyı ya da pencereleri kışın açmak, kullanıcıları doğrudan etkiler. Bu yüzden bu tür işler mümkün olduğunca ilkbahar ve yaz aylarına planlanmalı, kışa ise iç onarımlar bırakılmalıdır. Okullarda yaz tatili, üniversitelerde dönem araları en uygun zamanlardır; bu zaman pencerelerini kaçırmamak için ihale ve sözleşme süreçlerinin önceden tamamlanması gerekir. Okullar için ayrıntıyı okul ve üniversitede yaz onarımı yazısında anlattık.

KTC Yapı, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi’nde sosyal tesis onarımını MR İnşaa Yapıları ile birlikte yaptı; tavan, duvar, aydınlatma, korkuluk ve ıslak hacim işlerinden oluşan iş Ocak 2026’da teslim edildi. Turhal’daki okul projelerinde ise ana yükleniciye proje yönetimi ve şantiye şefliği hizmeti verdi.

Kontrol listesi

Kapatılamayacak bölümleri ve kurumun takvimini yazılı olarak belirleyin.
İşi evrelere bölün; her evrenin alanını ve süresini sözleşmeye ekleyin.
Şantiye alanını tavana kadar bölmelerle ayırın, ayrı giriş ve malzeme yolu belirleyin.
Kaçış yollarını hiçbir anda kapatmayın; geçici yolları işaretleyin.
Gürültülü işleri ve hizmet kesintilerini önceden belirlenen saatlere koyun.
Kurum ve yüklenici tarafında birer sorumlu atayın, haftalık görüşün.