Geçici kabul ve kesin kabul nedir?

Geçici kabul, kamu yapım işi bittiğinde idarenin kurduğu bir komisyonun işi yerinde inceleyip sözleşmeye ve projeye uygun bulduktan sonra teslim almasıdır. Kesin kabul ise sözleşmede belirlenen teminat süresi dolduktan sonra, bu süre içinde ortaya çıkan kusurların giderildiği görülerek yapılan son kabuldür. Geçici kabul binanın kullanılmaya başlanmasının, kesin kabul ise yüklenicinin sorumluluğunun sözleşme bakımından kapanmasının ve kalan teminatın iadesinin yoludur. Ayrıntılar Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde ve sözleşmede yazılıdır.

İki kabul arasındaki fark

	Geçici kabul	Kesin kabul
Ne zaman	İş bitip yüklenici başvurduğunda	Teminat süresi dolduğunda
Kim yapar	İdarenin kurduğu geçici kabul komisyonu	İdarenin kurduğu kesin kabul komisyonu
Neye bakılır	İşin projeye, sözleşmeye ve şartnamelere uygunluğu	Teminat süresinde çıkan kusurlar ve bunların giderilip giderilmediği
Sonuçları	Bina kullanıma açılabilir, iş deneyim belgesi yolu açılır	Gerekli belgeler tamamlanınca kalan teminat iade edilir

Teminat süresi boyunca bina kullanılır ve kusurlar genellikle bu dönemde ortaya çıkar: çatıdan sızan su, ıslak hacimlerde nem, çalışmayan bir pompa. Yüklenici, mevzuattaki ve sözleşmedeki şartlarla bunları kendi giderleriyle düzeltmekle yükümlüdür.

Geçici kabul adım adım

Yüklenicinin başvurusu: İş bitince yüklenici idareye yazılı başvurur.
Kontrol teşkilatının ön incelemesi: Kontrol teşkilatı işi gezer, işin kabule hazır olup olmadığını rapor eder. Bu raporun dürüst olması önemlidir; bariz eksikleri olan bir işi komisyona göndermek herkesin zamanını alır. Rolü için kontrol teşkilatı yazısına bakabilirsiniz.
Komisyonun kurulması: İdare, işin niteliğine uygun teknik üyeleri de içeren bir geçici kabul komisyonu kurar. Komisyonun yapısı mevzuatta belirtilmiştir.
Yerinde inceleme: Komisyon, işin tamamını yerinde inceler; gerekirse deney ve ölçüm ister. Tesisat ve elektrik sistemleri çalıştırılarak denenir.
Eksik ve kusur listesi: Küçük eksik ve kusurlar varsa, bunlar bir listeyle tutanağa yazılır ve giderilmesi için süre verilir. Kusurlar işin kullanılmasına engel nitelikteyse kabul yapılmaz.
Tutanak ve onay: Geçici kabul tutanağı düzenlenir ve idarenin yetkili makamınca onaylanır. Tutanaktaki tarihler, teminat süresinin başlangıcı ve iş deneyim belgesi için önem taşır; hangi tarihin esas alınacağı Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde yazılıdır.

Kesin kabul ve sonrası

Teminat süresi dolunca yüklenicinin başvurusu ya da idarenin kendi takibiyle kesin kabul süreci başlar.

Teminat süresi boyunca kayıt tutun: Bina kullanıcıları ortaya çıkan her kusuru tarihiyle bildirmeli, idare de yükleniciye yazıyla iletmelidir. Kesin kabul gününe kadar bekleyen sorunlar komisyonun önüne dağınık bir şekilde gelir.
Kesin kabul komisyonu: İşi yeniden inceler; teminat süresinde çıkan kusurların giderilip giderilmediğine bakar.
Kesin hesap: İşin tüm ölçüleri, iş artışları ve fiyat farkları bir araya getirilerek kesin hesap hazırlanır. Kesin hesap genellikle geçici kabulden sonra çıkarılır; kesin kabule gelindiğinde tamamlanmış olması gerekir.
Teminatın iadesi: Kesin kabul onaylandıktan ve mevzuatta istenen belgeler (örneğin Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan ilişiksizlik yazısı) alındıktan sonra kalan teminat iade edilir. Teminatın aşamalı iadesi kuralları için geçici ve kesin teminat yazısına bakın.

Kesin kabul, yüklenicinin her türlü sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Yapının ağır kusurlarından doğan sorumluluk, genel hükümlere ve ilgili mevzuata göre ayrıca değerlendirilir.

Eksikler giderilmezse

Geçici kabul tutanağına yazılan eksikler, verilen süre içinde giderilmelidir. Yüklenici bunu yapmazsa, idarenin hangi yollara başvurabileceği sözleşmede ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde düzenlenmiştir; eksiklerin bedelinin yükleniciden karşılanması bu yollardan biridir. Teminat süresinde ortaya çıkan kusurlar için de aynı mantık geçerlidir: idare kusuru yazıyla bildirir, makul bir süre verir, düzeltilmezse sözleşmedeki hükümleri uygular.

Burada en önemli şey, her adımın yazılı ve tarihli olmasıdır. “Defalarca söyledik” demek, kesin kabulde ya da teminat iadesinde bir dayanak oluşturmaz. Kullanıcı birimlerin (okul müdürlüğü, fakülte sekreterliği gibi) bildirdiği sorunların teknik birime ve oradan yükleniciye yazıyla ulaşması için basit bir bildirim düzeni kurun.

Komisyonların gözden kaçırdığı yerler

Kabul incelemesi çoğu zaman görünen yüzeylere odaklanır. Sonradan en çok sorun çıkaran yerler ise şunlardır:

Çatı ve oluklar: Çatı arasına çıkın, su yalıtımını, oluk birleşimlerini ve baca çevresi detaylarını görün.
Islak hacimler: Süzgeç eğimleri, silikon ve derz detayları, tesisatın basınç testi kayıtları.
Bodrum ve temel çevresi: Drenaj, yalıtım ve dolgu. Yağmurdan sonra bodrumda nem olup olmadığına bakın.
Mekanik sistemler: Kazan, pompa, havalandırma; işletme kılavuzları ve garanti belgeleri teslim edildi mi?
Projeye uygunluk: Uygulanan iş ile son projenin uyumu. Sahada yapılmış değişiklikler projelere işlenmiş olmalıdır.
Teslim belgeleri: Son projeler, deney raporları, malzeme belgeleri ve anahtar listesi.

Tokat’ta kabul takvimi

Mevsimi düşünün: İç kesimlerde ocak ya da şubatta yapılan bir kabulde çatı kar altında, dış cephe ve çevre düzenlemesi tam görünmüyor olabilir. Bu durumda görülemeyen kısımları tutanağa not edin ve mevsim uygun olduğunda kontrol edin.
Isıtma sistemi: Yazın teslim alınan bir okulda kalorifer sistemi ancak kışın tam yük altında çalışır. Teminat süresinde ilk kış özellikle izlenmelidir.
Kuzeydeki yağışlı ilçeler: Niksar, Erbaa ve Reşadiye gibi daha yağışlı yerlerde çatı ve drenaj kusurları ilk yağışlı dönemde ortaya çıkar.

KTC Yapı, Turhal’daki Cengiz Topel İlkokulu gibi okul yapılarında ana yükleniciye bağlı olarak proje yönetimi ve şantiye şefliği yaptı. Okul işlerinde kabul takviminin eğitim yılının başlangıcıyla uyumlu planlanması, binanın zamanında kullanıma açılmasında belirleyicidir.

Kontrol listesi

Kontrol teşkilatı ön incelemesini yazılı olarak tamamladı mı?
Komisyonda işin bütün disiplinlerinden teknik üye var mı?
Tesisat ve elektrik sistemleri çalıştırılarak denendi mi?
Eksik ve kusur listesi, giderilme süresiyle birlikte tutanağa yazıldı mı?
Son projeler ve teslim belgeleri dosyada mı?
Teminat süresinde çıkan kusurlar yükleniciye yazıyla bildirildi mi?
Kesin kabul ve teminat iadesi için gereken belgeler önceden istendi mi?