Ev inşaatında hangi aşamada neyi kontrol etmeliyim?

Bir evde her aşamayı kontrol etmek mümkün değildir, ama buna gerek de yoktur. Asıl önemli olan, bir işin üstünün kapanacağı anlardır: temel ve döşeme demirleri betonun altında, borular ve kablolar sıvanın altında, yalıtım da kaplamanın altında kalır. Bu anları kaçırmazsanız, sonradan görünmeyen hataların çoğunu yakalarsınız. Teknik denetim şantiye şefinin ve yapı denetim firmasının işidir; sizin işiniz doğru anda orada olmak, sormak ve kayıt tutmaktır.

Kimin neyi denetlediğini bilin

Sahada üç ayrı kontrol halkası vardır. Şantiye şefi işi her gün yönetir ve uygulamanın projeye uygunluğundan imzayla sorumludur. Yapı denetim firması, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamındaki yapılarda kritik aşamaları denetler ve tutanak tutar. Yapı sahibi olarak siz ise teknik onay vermezsiniz, ama gözünüze takılanı sorma hakkınız vardır.

Bu yüzden işe başlamadan önce şantiye şefinden ve yapı denetimden bir telefon numarası alın. “Temel demiri bağlandığında, döküm günü belli olduğunda bana haber verin” demek, en basit ve en etkili kontrol yöntemidir. Rolleri merak ediyorsanız şantiye şefi ve yapı denetim yazılarına bakabilirsiniz.

Aşama aşama nelere bakılır

Kazıdan önce: Ruhsat alınmış mı, onaylı projelerin bir takımı şantiyede mi? Binanın yeri harita mühendisinin aplikasyonuyla işaretlenmiş mi? Çekme mesafeleri sahada da tutuyor mu?
Kazı ve temel tabanı: Kazı, zemin etüdü raporunda öngörülen tabakaya kadar inmiş mi? Temel altında dolgu toprak, su birikintisi ya da bitki kökü kalmamalıdır.
Temel donatısı, döküm öncesi: Bu, evin en kritik kontrolüdür. Demirlerin projedeki çap ve aralıkta olduğu, demirin kalıba değmediği, alttan ve yandan beton örtüsü için mesafe takozlarının konduğu görülmelidir. Yapı denetim bu aşamayı dökümden önce kontrol eder.
Beton dökümü: Hazır betonun irsaliyesinde beton sınıfı yazar; projedekiyle aynı mı bakın. Döküm sırasında betona su katılıp katılmadığını sorun, beton vibratörle sıkıştırılmalıdır. Döküm sırasında beton numunesi alınması da denetimin bir parçasıdır.
Kür ve kalıp alma: Dökülen beton, ilk günlerde nemli tutulmalı, sıcakta kurumaktan, soğukta donmaktan korunmalıdır. Kalıplar, şantiye şefinin belirlediği süreden önce alınmamalıdır.
Her kat döşemesi: Temel için söylenenler, her döşeme ve kiriş dökümü için tekrar eder. Kolon filizlerinin, yani bir üst kata çıkacak demirlerin, eksiksiz bırakıldığına bakın.
Duvarlar: Duvarlar terazisinde mi, kapı ve pencere boşlukları projeyle aynı yerde ve ölçüde mi? Bu aşamada bir pencerenin yerini değiştirmek kolaydır; sıvadan sonra zordur.
Çatı: Çatı taşıyıcısı, su yalıtımı ve ısı yalıtımı kaplamadan önce görülmelidir. Oluklar ve iniş boruları suyu binadan uzağa götürecek şekilde planlanmalıdır.

Sıva kapanmadan önce

Kaba inşaat bittiğinde birçok ev sahibi rahatlar, ama ikinci kritik dönem şimdi başlar. Elektrik, su, atık su ve ısıtma tesisatı duvarlara ve döşemeye döşenir, sonra sıva ve şapın altında kalır.

Tesisat döşendikten sonra, sıvadan önce her odanın dört duvarını ve döşemesini fotoğraflayın. Yıllar sonra bir duvara çivi çakarken bu fotoğraflar işe yarar.
Su tesisatının basınç testi yapılmadan duvarlar kapatılmamalıdır. Testin yapıldığını şantiye şefinden teyit edin.
Banyo ve balkon gibi ıslak alanlarda su yalıtımı, seramikten önce uygulanır. Kaplama yapıldıktan sonra görünmez.
Priz, anahtar ve aydınlatma yerlerini, mobilya yerleşiminizi düşünerek bu aşamada son kez gözden geçirin.

Teslim öncesi

Teslimden önce evi boşken gezin. Kapı ve pencereler rahat açılıp kapanıyor mu, musluklar ve giderler çalışıyor mu, ıslak alanlarda su doğru yere akıyor mu, duvarlarda ve tavanda leke ya da çatlak var mı? Eksikleri yazılı bir listeye dökün ve hangisinin ne zaman tamamlanacağını yazılı olarak kararlaştırın. İskân başvurusu için gerekenleri de bu aşamada konuşun; ayrıntısı iskân yazısında.

Bir sorun gördüğünüzde ne yapmalı

Şantiyede gözünüze takılan her şey hata değildir; bazen projede öyle çizilmiştir, bazen iş henüz bitmemiştir. Bu yüzden ilk adım tartışmak değil, sormaktır.

Gördüğünüzü fotoğraflayın ve tarihini not edin.
Ustaya değil, şantiye şefine sorun. Usta işi yapar, ama karar şantiye şefinindir.
Cevap sizi tatmin etmezse, özellikle donatı, beton ya da taşıyıcı sistemle ilgili bir konuysa, yapı denetim firmasına bildirin.
Döküm öncesi bir şüphe varsa, dökümün ertelenmesini istemekten çekinmeyin. Beton döküldükten sonra düzeltmek çok daha zordur.

Tokat’ta mevsime göre ek kontroller

Tokat’ın iç kesimlerinde ya da yüksek bir köyde, sonbahar sonunda veya kışın beton dökülecekse, betonun donmaya karşı nasıl korunacağını döküm gününden önce sorun: hava tahmini, katkı, örtü ve kür planı. Konu Tokat kışında beton dökümü yazısında ayrıntılı anlatılıyor. Temelin don derinliğinin altına indiğini ve çatının kar yüküne göre hesaplandığını statik projede görmek de bu iklimde önemlidir.

Kuzeydeki Niksar, Erbaa ve Reşadiye tarafında yağış daha fazladır. Burada kaba inşaat açıkta beklerken su birikmemesi, bodrum ve temel çevresinde drenaj ve su yalıtımı ayrıca dikkat ister. KTC Yapı’nın MR İnşaa Yapıları ile birlikte anahtar teslim yaptığı Erbaa’daki iki katlı konut da bu iklimde yükseldi.

Kontrol listesi

Şantiye şefinin ve yapı denetimin telefonunu alın; döküm günlerinde haber isteyin.
Onaylı projelerin şantiyede bulunduğunu görün.
Her döküm öncesi donatının ve mesafe takozlarının fotoğrafını çekin.
Beton irsaliyesindeki sınıfı projeyle karşılaştırın.
Sıvadan önce bütün tesisatı oda oda fotoğraflayın.
Islak alanlarda su yalıtımını kaplamadan önce görün.
Proje dışı her değişikliği yazılı ve proje müellifinin onayıyla yaptırın.