Mutfak tadilatında tesisat ve elektrik neden önce düşünülmeli?

Çünkü mutfakta her şey tesisata bağlıdır ve tesisat dolaplar takıldıktan sonra değiştirilemez. Eviye, bulaşık makinesi, ocak, fırın ve davlumbazın yeri; su, gider, gaz ve elektrik hatlarının nereden geleceğini belirler. Bu hatlar duvarın ve zeminin içinde kaldığı için, dolap ölçüsü alınmadan önce planlanıp döşenmelidir. Sırayı tersine çevirmek, yeni dolapları söküp duvarı yeniden kırmak demektir.

Mutfak tadilatında doğru sıra

Mutfak yenilemesinde en sık yapılan hata, işe dolap firmasıyla başlamaktır. Dolapçı ölçü alır, proje çizer, sipariş verilir; tesisatçı ve elektrikçi ise sonradan “buraya priz yok”, “gider bu tarafa gitmez” der. Doğru sıra şöyledir:

1. Yerleşimi belirleyin: Eviye, ocak, fırın, buzdolabı ve bulaşık makinesinin nereye geleceğine karar verin. Kaba bir çizim yeterlidir.
2. Tesisat ve elektrik planı: Bu yerleşime göre su, gider, gaz ve elektrik noktaları bir ustayla birlikte işaretlenir.
3. Kaba işler: Duvar kırımı, boru ve kablo döşemesi, testler, sıva ve şap.
4. Kesin ölçü: Duvarlar bittikten sonra dolap firması kesin ölçüyü alır.
5. Seramik, dolap, tezgâh, cihaz montajı.

Bu sıra, kaba işler ile dolap teslimi arasında birkaç haftalık bir boşluk bırakır. Bunu bilmek, mutfaksız geçecek süreyi planlamanıza yardım eder.

Su ve gider: eviyenin yeri her şeyi belirler

Eviyeyi pencerenin önüne ya da bir adaya taşımak, mutfak tadilatının en çok istenen değişikliklerinden biridir. Temiz suyu uzatmak görece kolaydır; asıl zorluk giderdir.

• Gider boruları suyun kendiliğinden akabilmesi için eğimle döşenmelidir. Eviye ana gider hattından uzaklaştıkça bu eğim için yer gerekir.
• Apartmanlarda gider, katlar arasındaki ortak kolona bağlanır. Kolondan çok uzaklaşan bir eviye, döşemenin yükseltilmesini ya da dolap altında görünür bir boru düzenini gerektirebilir.
• Bulaşık makinesinin gideri ve su girişi eviyeye yakın olmalıdır; makineyi mutfağın öbür ucuna koymak sorun çıkarır.
• Eski binalarda duvar içindeki galvaniz borular paslanmış olabilir. Duvar zaten açılmışken bunları yenilemek mantıklıdır.

Yeni borular kapatılmadan önce basınç testi yapılmalı ve gider hattı su akıtılarak denenmelidir.

Elektrik: mutfak evin en çok enerji çeken odasıdır

Fırın, ocak, bulaşık makinesi, su ısıtıcısı, buzdolabı ve küçük ev aletleri aynı anda çalıştığında eski bir mutfak hattı yetmez. Sigortanın sık atması ya da prizlerin ısınması bunun işaretidir.

Planlamada şunlara dikkat edin:

• Fırın, elektrikli ocak ve bulaşık makinesi gibi yüksek güçlü cihazlar için ayrı hatlar düşünülmelidir. Hangi cihaza ayrı hat gerektiğini cihazın kullanım kılavuzu ve elektrikçi belirler.
• Tezgâh üstüne yeterli sayıda priz koyun. Uzatma kablosuyla çalışan bir mutfak, yeni yapılmış olsa bile yanlış planlanmıştır.
• Eviyeye yakın prizler ve bütün mutfak hattı kaçak akım korumalı olmalıdır.
• Topraklama yoksa ya da şüpheliyse kontrol ettirin.
• Dolap içi ve tezgâh altı aydınlatma isteniyorsa kablosu da kaba iş sırasında çekilmelidir.

Eski bir binadaysanız mutfak tadilatı, bütün daire tesisatına bakmak için iyi bir fırsattır; ayrıntısı eski binalarda elektrik tesisatı yazısında.

Gaz ve davlumbaz

Doğalgazlı ocak kullanıyorsanız gaz hattının yerini değiştirmek, uzatmak ya da yeni bir ocak bağlamak sizin ya da dolap ustasının yapabileceği bir iş değildir. Bu işler, doğalgaz dağıtım şirketinin yetkilendirdiği firmalar tarafından proje ve onayla yapılır. Ocak yerini değiştirmeyi planlıyorsanız bu firmayla tadilatın başında görüşün.

Davlumbazın bacası da ayrı bir konudur. Davlumbaz, kombi ya da şofben bacasına bağlanmamalıdır; bu, gazlı cihazın atık gazının geri tepmesine ve zehirlenme riskine yol açabilir. Davlumbaz için ayrı bir çıkış ya da filtreli bir model seçin ve bunu dolap ölçüsünden önce kararlaştırın.

Mutfaksız geçecek günleri planlayın

Mutfak tadilatının en çok yorduğu şey, çoğu zaman ev halkıdır. Kaba işler, kurumalar ve dolap teslimi arasında mutfak birkaç hafta kullanılamayabilir. Bunu önceden planlamak, aceleyle yapılan hataları da önler.

• Buzdolabını ve küçük bir ocağı geçici olarak başka bir odada kurun. Bunun için de güvenli bir priz ve havalandırma düşünün.
• Dolap firmasından teslim tarihini yazılı alın ve kaba işlerin bitişiyle eşleştirin.
• Seramik ve tezgâh seçimini kaba iş sırasında tamamlayın; tezgâh ölçüsü genellikle dolaplar takıldıktan sonra alınır ve ayrıca süre ister.
• Toz ve moloz için kapıları örtün; diğer odaların korunmasını işin başında konuşun.

Bu süre boyunca ustaya “bir an önce bitsin” baskısı yapmak caziptir. Ama test edilmeden kapatılmış bir boru ya da kurumadan döşenmiş bir seramik, birkaç günlük kazancı yıllarca sürecek bir sorunla takas etmek demektir.

Tokat’ta mutfak yenilerken

Tokat’taki eski evlerin bir kısmı sobalı dönemden doğalgaza geçmiştir ve mutfakları bu süreçte parça parça değişmiştir. Bu evlerde eski soba bacası, kapatılmış gaz tüpü yeri ya da sonradan eklenmiş açık kablolar sık görülür. Tadilat, bunları düzeltmek için iyi bir zamandır. Hâlâ tüplü ocak ya da soba kullanılıyorsa sobalı evden doğalgaza geçiş yazısı yardımcı olabilir.

Köy evlerinde ve müstakil evlerde su basıncı, kış donu ve kanalizasyon bağlantısı ayrıca düşünülmelidir. Dış duvardan geçen su boruları soğuk kışlarda donabilir; boruları mümkünse iç duvarlardan geçirin ya da yalıtın.

Sık yapılan hatalar

• Dolap siparişini tesisat ve elektrik bitmeden vermek.
• Eviyeyi gider eğimini düşünmeden mutfağın öbür ucuna taşımak.
• Bütün cihazları tek bir hatta bağlamak.
• Gaz hattını yetkisiz bir ustaya kaydırtmak.
• Davlumbazı kombi bacasına bağlamak.
• Duvarı açmışken eski boruları yenilememek.
• Yeni boruları basınç testi yapılmadan kapatmak.