Gazbeton (Ytong) duvarlı ev sağlam mı, sıcak tutar mı?

Gazbeton, çoğu evde taşıyıcı değil dolgu duvar malzemesi olarak kullanılır; binanın sağlamlığını kolonlar, kirişler ve perdeler sağlar. Bu rolde gazbeton iyi bir seçimdir: hafiftir, binanın deprem yükünü azaltır ve tuğlaya göre ısıyı daha iyi yalıtır. Ama evin ne kadar sıcak tutacağını tek başına blok belirlemez; duvar kalınlığı, derzlerin doğru yapılması, kolon-kiriş önlerinin yalıtımı ve pencere birleşimleri belirler.

Gazbeton nedir, “Ytong” neden bu kadar söylenir

Gazbeton; kum, kireç, çimento ve gözenek oluşturan bir katkının karıştırılıp yüksek basınçlı buharla sertleştirilmesiyle üretilen, içi küçük hava boşluklarıyla dolu bir yapı malzemesidir. “Ytong”, bu malzemenin piyasada çok bilinen bir markasıdır; halk arasında gazbetonun genel adı gibi kullanılır. Farklı üreticilerin ürünleri vardır ve yoğunluk, dayanım ve ısı iletkenliği değerleri ürüne göre değişir. Ürünü marka adıyla değil, bu teknik değerlerle seçmek gerekir.

Sağlam mı: taşıyıcı ile dolgu farkı

Evin depremdeki güvenliğini taşıyıcı sistem belirler. Betonarme ya da çelik bir evde gazbeton duvarlar, taşıyıcı sistemin arasını dolduran elemanlardır. Bu durumda:

Hafiflik avantajdır: Deprem kuvveti binanın ağırlığıyla ilişkilidir. Hafif dolgu duvarlar, taşıyıcı sisteme binen yükü azaltır.
Duvar ile çerçeve birleşimi önemlidir: Duvarın kolona ve kirişe nasıl bağlandığı, depremde duvarın devrilmemesi ve çatlamaması için projede ve uygulamada düşünülmelidir.
Taşıyıcı duvar ayrı bir konudur: Gazbetonla taşıyıcı yığma yapı da yapılabilir, ama bunun ayrı tasarım kuralları vardır. Gazbeton duvarın taşıyıcı olup olmadığına statik proje karar verir; sahada “bu duvar taşır” denerek karar verilmez.

Sonradan yapılan değişikliklerde de dikkatli olun: dolgu duvar olsa bile, bir duvarı kaldırmadan önce statik projeye bakılmalıdır, çünkü bazı evlerde perde duvarlar sıvanın altında dolgu duvar gibi görünür.

Sıcak tutar mı: blok kadar uygulama da önemli

Gazbetonun içindeki hava boşlukları ısıyı yavaş iletir. Bu yüzden aynı kalınlıkta bir tuğla duvara göre daha iyi ısı yalıtımı sağlar. Ancak bir evin ısı kaybı yalnızca duvarın ortasından olmaz:

Kolon ve kiriş önleri: Betonarme kolon ve kirişler, gazbetona göre ısıyı çok daha iyi iletir. Bu bölgeler yalıtılmazsa duvarın içinde soğuk şeritler oluşur; kışın buralarda yoğuşma ve küf görülür.
Derzler: Gazbeton, kalın çimento harcıyla değil, ince derzli özel yapıştırıcıyla örülmelidir. Kalın harç derzleri ısı köprüsü olur ve bloğun avantajını azaltır.
Pencere kenarları: Doğrama ile duvar arasındaki boşluğun doğru doldurulması ve yalıtılması gerekir.
Çatı ve zemin: Evin ısısının önemli bir kısmı çatıdan ve zeminden kaçar; duvar ne kadar iyi olursa olsun bunlar ayrıca yalıtılmalıdır.

Mantolama yine gerekir mi? Bu sorunun cevabı hesapla verilir. Binalarda ısı yalıtımı hesabı, kullanılan duvar kalınlığına, ürünün ısı iletkenliğine ve bölgenin iklimine göre yapılır. Soğuk bölgelerde gazbeton duvarın yanında dış cephe yalıtımı da çoğu zaman gerekir; en azından kolon ve kiriş önleri yalıtılmalıdır. Kararı mimarın ve mühendisin ısı yalıtım hesabına bırakın. Ayrıntısı mantolama yazısında.

Bilmeniz gereken zayıf yönleri

Her malzeme gibi gazbetonun da dikkat isteyen tarafları vardır:

Nem: Gözenekli yapısı nedeniyle suyu emebilir. Dış yüzeyi uygun sıva ve kaplama ile korunmalı, şantiyede bloklar yağmurdan korunarak depolanmalıdır.
Sıva: Gazbetona uygun astar ve sıva kullanılmalıdır. Yanlış sıva, çatlama ve kabarmaya yol açabilir.
Ağır yük asmak: Mutfak dolabı, kombi ya da ağır raf için gazbetona uygun dübel kullanılmalıdır. Çok ağır yükler için ek önlem gerekebilir.
Ses: Hafif olduğu için ses yalıtımında ağır malzemeler kadar iyi değildir. İki daire arasındaki duvarlarda ek ses yalıtımı düşünülmelidir.
Tesisat kanalları: Kanal açmak kolaydır ama özenle yapılmalı, açılan kanallar uygun malzemeyle kapatılmalıdır.

Şantiyede neye bakmalısınız

Duvar örülürken yanında olamasanız bile birkaç şeyi fotoğraftan ya da kısa bir ziyaretten görebilirsiniz:

İlk sıra: Duvarın ilk sırası, zemindeki nemden korunacak şekilde ve terazisinde oturtulur. İlk sıra eğri olursa üstündeki bütün sıralar bunu taşır.
Derz kalınlığı: Bloklar arasında kalın harç tabakası görüyorsanız sorun. Gazbeton için ince bir yapıştırıcı tabakası yeterlidir.
Şaşırtma: Üst sıradaki blokların derzleri, alt sıradakilerle aynı hizaya gelmemelidir.
Lento ve kiriş altı: Kapı ve pencere üstlerinde uygun lento kullanılmalı, duvarın kiriş altına birleştiği yer projede gösterildiği gibi çözülmelidir.
Kesilmiş parçalar: Köşelerde ve boşluk kenarlarında çok küçük kırık parçalarla doldurulmuş yerler zayıf noktadır.

Bu kontroller şantiye şefinin ve ustanın işidir; sizin amacınız, bir şeyi gözünüze takıldığında sorabilmektir.

Tokat’ta gazbeton kullanırken

Kışı uzun iç kesimlerde ve yüksek köylerde gazbetonun ısı avantajı değerlidir, ama tek başına yeterli sayılmamalıdır; kolon-kiriş önleri ve pencere birleşimleri mutlaka çözülmelidir. Kuzeydeki daha yağışlı ilçelerde ise dış yüzeyin sudan korunması ve şantiyede blokların ıslanmaması öne çıkar.

Kışın örülen gazbeton duvarlarda yapıştırıcının ve sıvanın donmaması için üreticinin ve şantiye şefinin önerdiği önlemleri alın; don riskli günlerde dış sıvayı ertelemek çoğu zaman en sağlıklı yoldur.

KTC Yapı, Tokat’ta çelik taşıyıcı sistemli ve gazbeton dolgu duvarlı 150 m² bir evi anahtar teslim yaptı. Çelik ile gazbetonun birlikte kullanılması, hafif bir yapı elde etmenin yaygın yollarından biridir.

Kontrol listesi

Gazbetonu marka adıyla değil, yoğunluk ve ısı iletkenliği değerleriyle seçin.
Duvarların ince derzli, uygun yapıştırıcıyla örüldüğünü kontrol edin.
Kolon ve kiriş önlerinin yalıtıldığından emin olun.
Mantolama kararını ısı yalıtım hesabına göre verin.
Blokları şantiyede yağmurdan koruyun.
Ağır yükler için uygun dübel kullanın.
Hiçbir duvarı statik projeye bakmadan kaldırmayın.