Tokat'ta ev inşaatına yılın hangi döneminde başlamak en uygunu?

Sahada işe başlamak için en rahat dönem, ilkbaharda zeminin kuruduğu ve don riskinin geçtiği zamandır. Ama asıl soru “kazıya ne zaman başlarım” değil, “hazırlığa ne zaman başlarım” sorusudur. Proje, zemin etüdü ve ruhsat zaman aldığı için bunlara kışın başlayan biri, havalar düzeldiğinde hemen kazıya geçebilir. Hedef, kaba inşaatın ve çatının ilk kar düşmeden kapanmasıdır.

Takvimi sondan başa doğru kurun

İnşaat takvimini başlangıç tarihinden değil, kıştan geriye doğru planlamak daha sağlıklıdır. Karlı aylara açık bir kaba inşaatla girmek hem işi yavaşlatır hem de betona, ahşaba ve yalıtıma zarar verebilir.

Bunun için şu soruyu sorun: “Kış gelmeden çatının kapanması için kaba inşaata en geç ne zaman başlanmalı?” Bu sorunun cevabı evin büyüklüğüne, kat sayısına, taşıyıcı sistemine ve ekibin iş programına göre değişir; bu yüzden müteahhitten ya da şantiye şefinden yazılı bir iş programı isteyin. Ortalama sürelerden çok, kendi evinizin programına güvenin. Sürenin nelere bağlı olduğu müstakil ev inşaatı ne kadar sürer yazısında anlatılıyor.

Sonra o tarihten de geriye gidin: ruhsat ne zaman alınmalı, proje ne zaman bitmeli, zemin etüdü ne zaman yapılmalı? Kâğıt üzerindeki işler çoğu zaman sahadaki işlerden daha uzun sürer.

Mevsim mevsim neler yapılır

Her ev farklıdır, ama Tokat’ta pek çok ev için şöyle bir sıralama işler:

Kış: masa başı işler. Arsanın imar durumunu alın, mimar ve mühendislerle projeyi olgunlaştırın, teklifleri toplayıp sözleşmeyi yapın. Zemin etüdü için sahaya çıkılabiliyorsa bu da bu dönemde planlanır. Ruhsat başvurusunun, havalar ısınmadan sonuçlanması hedeflenir.
İlkbahar: kazı ve temel. Zemin kuruyup don riski geçince aplikasyon, kazı ve temel yapılır. Çok yağışlı günlerde kazı çukurunda su birikebilir; temel tabanı çamurlu ve sulu haldeyken beton dökülmemelidir.
Yaz: kaba inşaat. Kolonlar, döşemeler ve duvarlar yükselir. Sıcak günlerde beton hızlı kurur; dökümden sonra betonun nemli tutulması, yani kürü, bu dönemde özellikle önem kazanır.
Sonbahar: kapatma. Çatı, dış doğramalar ve dış kabuk tamamlanır. Ev “kapandığında” iç işler hava koşullarından daha az etkilenir.
Kış başı ve sonrası: iç işler. Tesisat, sıva, şap ve kaplama gibi işler, kapalı ve gerektiğinde ısıtılan bir binada sürebilir. Hangi işlerin soğukta bekletilmesi gerektiğini kışın tadilat yazısında ele aldık.

Kışın hiç inşaat yapılmaz mı

Yapılır, ama önlemle. Soğuk havada beton dökümü; hava tahmininin takibi, uygun beton ve katkı seçimi, dökümden sonra betonun örtülüp korunması gibi tedbirler ister. Bu tedbirler alınmazsa donan beton beklenen dayanıma ulaşmayabilir ve bu, dışarıdan bakınca anlaşılmaz. Ayrıntısı Tokat kışında beton dökümü yazısında.

Çelik taşıyıcı sistemlerin montajı soğukta da sürebilir, ama temel yine betondur ve aynı özen gerekir. KTC Yapı’nın MR İnşaa Yapıları ile birlikte yaptığı TOGÜ garajında çelik taşıyıcı sistem karla kaplı bir şantiyede yükseldi; böyle bir program ancak işin baştan buna göre planlanmasıyla yürür.

Kışın işe başlamanın bir başka sorunu da ulaşımdır. Kar yağdığında yolu kapanan köylerde malzeme ve beton gelişi aksayabilir. İşi kışa sarkacak şekilde planlamak yerine, kış aylarını kâğıt işlerine ayırmak çoğu zaman daha az sürpriz getirir.

Tokat’ta bölgeye göre farklar

İl genelinde tek bir takvim yoktur. İç kesimlerde ve yüksek köylerde inşaat sezonu daha kısadır; kar daha erken düşer ve daha geç kalkar. Bu yerlerde hazırlığın tamamen kışa alınması ve kaba inşaatın sıkışık bir programla yürütülmesi gerekebilir. Konu yüksek rakımda ev yapımı yazısında ayrıca ele alınıyor.

Niksar, Erbaa ve Reşadiye gibi kuzeydeki ilçelerde kışlar daha ılımandır ama yağış fazladır. Burada asıl dikkat edilmesi gereken soğuk değil, yağmurlu dönemlerde kazının ve temelin sudan korunmasıdır.

Tarım ve hayvancılıkla geçinen ailelerde hasat, bahçe ve hayvan işleri de takvimi etkiler. Sahada karar vermeniz gereken haftaları, kendi yoğun döneminizle çakışmayacak şekilde planlayın. Yurt dışından gelip izinde ev yaptıranlar için ise izin dönemini sözleşme ve seçimlere ayırmak, işin geri kalanının siz yokken yürümesini sağlar.

Takvimi sözleşmeye nasıl yansıtırsınız

Mevsimlere göre yapılan plan, yazıya dökülmezse kolayca kayar. Sözleşmeyi yaparken şunları konuşun:

Başlangıç tarihi neye bağlı: İşin süresi sözleşme tarihinden mi, ruhsatın alındığı ya da yer tesliminin yapıldığı günden mi başlıyor?
İş programı: Temelin, kaba inşaatın ve çatının hangi tarihlerde bitmesinin hedeflendiğini gösteren bir program isteyin.
Hava nedeniyle duraklamalar: Kar, don ya da sürekli yağış nedeniyle çalışılamayan günlerin nasıl değerlendirileceğini baştan yazın. Bu konu belirsiz kalırsa, gecikmenin sebebi tartışmaya döner.
Kış önlemleri: İş kışa sarkarsa betonun korunması, şantiyenin kapatılması ve açıkta kalan malzemenin örtülmesi kimin sorumluluğunda olacak?

Gecikme halinde neler olabileceğini inşaat gecikirse ne olur yazısında anlattık.

Sık yapılan hatalar

Havalar ısınınca ruhsat işine başlamak ve en uygun inşaat aylarını beklemekle geçirmek.
Sonbaharın sonunda temel atıp kaba inşaatı kışın ortasında bırakmak.
Soğuk havada önlem almadan beton döktürmek.
Sıcak yaz günlerinde beton kürünü ihmal etmek.
Yazılı bir iş programı istemeden “yaza biter” sözüne güvenmek.
Kazı çukurunda biriken suyu boşaltmadan temel betonu dökmek.